Τρίτη, 25 Φεβρουαρίου 2014

Ο κατακόρυφος διαμελισμός της Ευρώπης.

Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:

  • ποια είναι τα μεγαλύτερα βουνά και οι πεδιάδες της Ευρώπης
  • ποια είναι τα μεγαλύτερα ποτάμια και οι λίμνες της Ευρώπης

Εικόνα 26.1: Γεωμορφολογικός χάρτης της Ευρώπης
Η Ευρώπη με βάση τη μορφολογία του εδάφους της χωρίζεται σε τρεις περιοχές, οι οποίες είναι οι εξής:



1. Ανατολική περιοχή. Είναι μία απέραντη πεδινή έκταση, που ξεκινά από την Κεντρική Ευρώπη και καταλήγει στα Ουράλια Όρη. Η μορφολογία της είναι ίδια παντού και σπάνια ξεπερνά τα 100 μ. υψόμετρο. Η γονιμότητα του εδάφους διαφοροποιείται ανάλογα με την ποιότητά του και τις κλιματικές συνθήκες.


Ουράλια όρη

Τρανσυλβανικές άλπεις

2. Βόρεια και Κεντροδυτική περιοχή. Περιλαμβάνει τη Σκανδιναβία, την Αγγλία, την Ιρλανδία, τις Κάτω Χώρες, τη Γαλλία και το κεντρικό τμήμα της Ιβηρικής χερσονήσου. Σε αυτήν την περιοχή τα βουνά είναι χαμηλά και περιβάλλονται από εύφορες πεδιάδες, επειδή δημιουργήθηκαν πριν από εκατοντάδες εκατομμύρια έτη και η διάβρωση επέδρασε σε αυτά όλο αυτόν τον καιρό.

Σκανδιναβικές Άλπεις

3. Νότια περιοχή. Περιλαμβάνει τη Χερσόνησο του Αίμου, την Αυστρία, την Ελβετία, την Ιταλική και την Ιβηρική Χερσόνησο, οι οποίες σχηματίστηκαν γεωλογικά πολύ αργότερα από τις προηγούμενες.

Πυρηναία

Άλπεις
Στη νότια περιοχή, που έχει πολύ έντονο ανάγλυφο, τα ρεύματα του νερού, καθώς κατεβαίνουν από τα βουνά δεν μπορούν να ενωθούν, ώστε να σχηματίσουν μεγάλα ποτάμια. 
Αντίθετα, στις μεγάλες πεδιάδες της ανατολικής και κεντροδυτικής περιοχής ρέουν οι μεγαλύτεροι ποταμοί της Ευρώπης.

Ποταμός Ρήνος

Λίγηρας ποταμός
ποταμός Βιστούλας

Οι περισσότερες λίμνες βρίσκονται στη Βόρεια Ευρώπη, πάρα πολλές στην περιοχή των Άλπεων, ενώ οι μεγαλύτερες απλώνονται στη ρωσική πεδιάδα. Οι λίμνες της Βαλκανικής χερσονήσου είναι λίγες και μικρές, όμως διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην αγροτική παραγωγή της περιοχής.
                                                    Λίμνη Ονέγκα
Λίμνες αυστριακών άλπεων
  • Η Κασπία Θάλασσα, η μεγαλύτερη αλμυρή λίμνη του κόσμου, βρίσκεται στα σύνορα Ευρώπης και Ασίας. 
  • Η Λαντόγκα είναι μια μεγάλη λίμνη στη Βόρεια Ρωσία κοντά στα φιλανδικά σύνορα. 
  • Η Ονέγκα είναι λίμνη της ΒΔ Ρωσίας που είναι η δεύτερη λίμνη της Ευρώπης σε έκταση μετά τη Λαντόγκα.
  • Η Φιλανδία εχει χιλιάδες μικρές λίμνες. 
  • Μια άλλη ομάδα λιμνών υπάρχει στις Άλπεις, τη Γαλλία, την Ελβετία, την Ιταλία και τη Γερμανία.
  • Μία από τις μεγαλύτερες είναι η Λεμάν (λίμνη της Γενεύης), που η βόρεια όχθη της ανήκει στη Γαλλία και η νότια στην Ελβετία.

Φινλανδικές λίμνες

  • Οι πιο σημαντικοί ποταμοί της Δυτικής Ευρώπης είναι ο Ρήνος, που κυλά βορειοδυτικά των Άλπεων και προς τη Βόρεια Θάλασσα, και ο Δούναβης, που κατευθύνεται προς τα ανατολικά, από το Μέλανα Δρυμό στη Γερμανία προς τον Εύξεινο Πόντο. Και οι δύο ποταμοί είναι πλωτοί. 
  • Ο επιμηκέστερος ποταμός της Ευρώπης είναι ο Βόλγας, ο οποίος ρέει προς τα νότια, μέσω της Ρωσίας, και εκβάλλει στην Κασπία Θάλασσα. 
  • Άλλος ρωσικός ποταμός είναι ο Ντον, που εκβάλλει στην Αζοφική Θάλασσα.
  • Ο Δνείπερος  διασχίζει τη Λευκορωσία και την Ουκρανία και χύνεται στον Εύξεινο Πόντο.
  • Ο ποταμός Δνείστερος  πηγάζει στην Ουκρανία, κοντά στα σύνορα με την Πολωνία, και ρέει προς τη Μαύρη θάλασσα,
  • Άλλοι μικροί αλλά σημαντικοί ποταμοί είναι ο Όντερ και ο Βιστούλας στην Πολωνία, ο Έλβας κυρίως στη Γερμανία, ο Πάδος στην Ιταλία, ο Σηκουάνας, ο Λίγηρας και ο Ροδανός στη Γαλλία, ο Ντούρο, ο Τάγος και ο Γκουαλδαλκιβίρ στην Ιβηρική Χερσόνησο και, τέλος, ο Τάμεσης στη Μεγάλη Βρετανία.


ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1. Κάνετε κλικ εδώ και παρατηρήστε στον πολυχάρτη και αναφέρετε σε πόσες χώρες εκτείνονται οι Άλπεις και τα Καρπάθια όρη.
2. Με τη βοήθεια του Google earth να βρείτε και να βάλετε πινέζα στα μεγαλύτερα βουνά, ποτάμια και λίμνες της Ευρώπης.
3.Παρατηρήστε την εικόνα και πείτε πόσες χώρες διαρρέονται από τον Δούναβη.


4. Κάνετε κλικ εδώ για να παίξετε βρίσκοντας τα βουνά και τα ποτάμια της Ευρώπης.
5. Φτιάξτε τον χάρτη της Ευρώπης σε παζλ εδώ.